The Human Journey nasıl ortaya çıktı?
The Human Journey bir gün oturup “hangi klasikler mutlaka okunmalı?” diye hazırlanmış bir liste olarak başlamadı.
Daha basit bir yerden başladı: Bir kitabı okurken başka bir kitabın izini fark etmekten.
İlyada’yı okurken mesele yalnızca Troya Savaşı değildi. Kahramanlık, öfke, şeref, ölüm ve insanın tanrılar karşısındaki yeri gibi sorular vardı. Odysseia’ya geçince aynı dünyanın başka bir yüzü ortaya çıktı: eve dönüş, kimlik, hafıza, sadakat, anlatı ve tanınma.
Vergilius’un Aeneis’i Homeros’un dünyasını devralıyor ama başka bir yöne çeviriyordu. Ovidius’un Dönüşümler’i eski mitleri yeniden anlatıyor, fakat bu kez dünyanın kendisini sürekli değişim içinde gösteriyordu. Augustinus’ta dışarıdaki yolculuk insanın içine dönüyor; Boethius’ta kader, talih ve özgür irade başka bir dile taşınıyordu.
Bir noktada şu soru kaçınılmaz hâle geldi: “Bu kitapları tek tek okumak yerine, aralarındaki yolculuğu izlesem ne olur?”
The Human Journey böyle doğdu.
Bir “klasikler listesi”nden fazlası
Başlangıçta amaç mümkün olduğunca çok önemli kitap okumak değildi. Asıl mesele, bir düşüncenin bir metinden diğerine geçerken ne olduğuydu.
Kahramanlık neden İlyada’da başka, Aeneis’te başka? Kader, Kral Oidipus’tan Augustinus ve Boethius’a geldiğinde nasıl değişiyor? Ovidius’taki dönüşüm, Dante’de nasıl başka bir ahlaki ve ruhsal çerçeveye yerleşiyor?
“Bunu daha önce nerede görmüştüm?”
Bir karakter, sembol, mit, kavram veya insanlık sorusu başka bir kitapta yeniden karşımıza çıktığında çoğu zaman onu tanırız ama bağlantının tam olarak nereden geldiğini hatırlamayız.
The Human Journey bu kaybolmayı azaltmak için kuruldu: “Bunu daha önce görmüştüm ve şimdi neden burada olduğunu anlıyorum.”
Neden “Human Journey”?
Çünkü bu kanonun merkezinde yalnızca edebiyat tarihi değil, insanın değişen kendilik anlayışı vardır.
Bir yerde soru “Nasıl kahraman olurum?” iken başka bir yerde “Nasıl iyi yaşarım?”, sonra “Nasıl kurtulurum?” ve daha sonra “Ben kimim ve yaptıklarımdan ne kadar sorumluyum?” hâline gelir.
Dante neden büyük bir kavşak?
Dante, klasik dünyadan Vergilius ve Ovidius’u; felsefi geleneği; Hristiyan düşüncesini; siyaset, aşk, etik, metafizik ve şiiri aynı büyük yapıda buluşturur.
Bu nedenle Dante’ye ulaşmak yalnızca İlahi Komedya’yı açmak değildir; onun öncesindeki geleneklerin hangi işlevle orada birleştiğini görmek demektir.
Bir okurun projesi
The Human Journey akademik bir kurum tarafından hazırlanmış kapalı bir müfredat değildir. Bir okurun, okurken kaybolmamak için kurduğu sistemden doğdu.
Kaynaklar kontrol edilir; kesin bilgi ile yorum ayrılır; fakat merkezinde hâlâ basit bir okur merakı vardır: “Bu kitabı okurken fark etmem gereken şeyi kaçırıyor muyum?”
The Human Journey, “Hangi büyük kitapları okumalıyım?” sorusuyla başlayıp “Bu kitaplar binlerce yıldır birbirlerine ne söylüyor?” sorusuna dönüşen bir okuma yolculuğudur.